06. 10 Kỹ năng phỏng vấn


10 KỸ NĂNG PHỎNG VẤN

Không ít phóng viên coi thường chuyện phỏng vấn, có kẻ rất ngại. Cũng có người khá

cẩn thận, chuẩn bị kỹ càng lắm (tự cho là thế) nhưng kết quả cũng không được như ý.

Nhưng nếu ghi nhớ 10 kỹ năng dưới đây thì bạn hoàn toàn có thể yên tâm xách túi

lên đường.

1. Nghiên cứu kỹ chủ đề

Một điều sơ đẳng song không phải ai cũng nghĩ đến khi chuẩn bị có một cuộc phỏng

vấn! Có người cứ thong dong tay đút túi quần, đến nơi thì chĩa máy ghi âm ghi lại tuốt

luốt và về nhà mới giải băng, viết tin. Tốt nhất phải hiểu rõ vấn đề, tìm kiếm trước

thông tin mới nhất cũng như thông tin background về chủ đề đó từ kho tư liệu của

chính tờ báo, các thư viện hay liên hệ với các nguồn khác.

2. Lập sẵn một danh sách các câu hỏi

Phải xác định xem mình muốn biết gì từ người được phỏng vấn và sắp xếp sẵn các

câu hỏi một cách logic để không bị hỏi lộn xộn, lung tung. Người thông minh có thể

sắp sẵn trong đầu nhưng tốt nhất là cứ viết ra các câu hỏi một cách vắn tắt và cụ thể.

Nếu muốn mang một tài liệu nào đó cho người được phỏng vấn xem, hãy nhớ kèm

danh sách các câu hỏi liên quan. Nếu muốn người được phỏng vấn trả lời hay nhận

xét về một điều gì đó được viết ở một tài liệu khác thì luôn nhớ mang theo một bản

copy hay viết lại chính xác về điều đó trong sổ tay của bạn.

3. Lên kế hoạch trước

Việc thu xếp cuộc phỏng vấn cũng nên tiến hành chu đáo. Phải giới thiệu bản thân và

mục đích viết bài một cách rõ ràng, cũng như lý do tại sao lại muốn phỏng vấn họ:

“T ôi đang viết bài về tư nhân hóa liên quan đến nhiều công ty và tôi muốn biết kinh

nghiệm của công ty ông?” Hãy hẹn chính xác giờ, địa điểm, ngày phỏng vấn, và nên

gọi lại để xác nhận nếu hẹn quá xa.

4. Có tác phong chuyên nghiệp

Nên đến đúng giờ và ăn mặc phù hợp. Có thể bắt đầu cuộc phỏng vấn bằng một cuộc

trò chuyện nhẹ nhàng để người được phỏng vấn cảm thấy thoải, nhưng nhớ là rất

ngắn gọn. Trước hết cần nhắc lại mục đích của cuộc phỏng vấn: “Như đã nói qua điện

thoại, tôi đang viết bài về...” Hãy ghi lại chính xác tên, chức danh, tên công ty ngay

lúc bắt đầu cuộc phỏng vấn để khỏi quên, tốt nhất là xin danh thiếp và kiểm tra với

người được phỏng vấn xem có thay đổi gì về chức danh, phòng ban họ đang làm và số

điện thoại liên hệ hay không.

5. Giữ đúng chủ đề của cuộc phỏng vấn

Cố gắng hỏi những câu hỏi đã chuẩn bị sẵn, nhưng cũng không nên là nô lệ của

chúng. Hãy nghe người được phỏng vấn nói, và đặt những câu hỏi tiếp theo dựa trên

những gì mà người đó đang nói đến. Đừng để người được phỏng vấn đi quá xa chủ đề

hay lạc đề nhưng cũng nên nhã nhặn trong cách đưa họ quay lại với chủ đề chính của

cuộc phỏng vấn bằng cách nói “Vấn đề ông đang nêu khá thú vị nhưng chúng ta có

thể quay trở lại vấn đề...”

6. Hãy để người được phỏng vấn nói

Đừng đưa ra ý kiến riêng và đừng hỏi những câu dài dòng. Thậm chí khi kết thúc cuộc

phỏng vấn cũng nên tránh đưa ra chủ kiến của phóng viên. Nếu bị buộc phải nhận xét

về một điều gì đó, hãy nói với người được phỏng vấn là bạn thấy ý kiến của cả hai

phía đều có giá trị. Cần nhớ là luôn đưa ra câu hỏi một cách trung lập (“Một số người

nói là tình hình tài chính của công ty A hết sức nguy ngập, ông/bà có đồng ý với ý

kiến đó không?”)

7. Giải thích rõ ràng những nguyên tắc cơ bản

Khi người được phỏng vấn không muốn một số điều mà họ nói được trích dẫn vào bài

viết, hãy giải thích một cách rõ ràng nhưng lịch sự về những nguyên tắc của tờ báo.

Tuyệt đối không đề cập đến việc sẽ không trích dẫn thông tin người được phỏng vấn

cung cấp, trừ trường hợp người được phỏng vấn yêu cầu. Thông thường, tất cả các

thông tin sẽ đều được trích dẫn trong bài báo.

8. Ghi lại những quan sát riêng

Nhớ ghi lại những chi tiết như vẻ ngoài của văn phòng, người được phỏng vấn đang

mặc đồ gì, thái độ khi đó ra sao, v,v... – nói tóm lại là bất cứ điều gì có thể làm sinh

động thêm cho bài viết. Hãy ghi lại, đừng bao giờ chỉ dựa vào trí nhớ của mình.

9. Đừng tự lừa bản thân

Nếu không hiểu một điều gì đó, hãy đề nghị người được phỏng vấn giải thích rõ ràng.

Chớ làm ra vẻ biết nhiều hơn những điều mình thực sự biết, trừ khi nghĩ rằng đó là

điều lẽ ra phải đọc và tìm hiểu trong lúc chuẩn bị nhưng bây giờ mới phát hiện biết

mình là thiếu sót. Nếu nghe không kịp điều gì đó, hãy đề nghị người được phỏng vấn

nhắc lại.

10. Kết thúc cuộc phỏng vấn

Hãy nói với người được phỏng vấn là bạn cần lướt qua các vấn đề đã hỏi xem có quên

điều gì không. Thậm chí hãy hỏi thẳng người được phỏng vấn: “Có điều gì đó mà

ông/bà muốn nói thêm mà tôi chưa hỏi không?” và nếu có thể thì đề nghị: “Có ai đó

khác mà tôi cần phải nói chuyện với không, hay có tài liệu gì mà tôi cần phải đọc để

làm rõ, hiểu rõ những gì mà chúng ta đang nói không?” Hãy kiểm tra lại tất cả các số

liệu, con số, ngày giờ, hay địa điểm (các chi tiết nhỏ nhưng quan trọng). Cũng nên xin

phép rằng có thể bạn sẽ phải gọi điện lại cho họ để hỏi thêm một vài điều./.

Bài khác